+32 16462796 pkoninckx@gmail.com

Voordelen Hormonale Substitutietherapie

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 1

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 2

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 3

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 4

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 5

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 6

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 7

Hormoonbehandeling na menopauze : Voordeel 8

Voordelen en nadelen van hormonale substitutietherapie na menopauze

Geen atrofie van eindorganen

  • geen droge schede : hiervoor is een kleine dosis voldoende
  • geen borstatrofie.  Onder hormonen neemt de densiteit van borsten toe. Het kan daarom beter zijn voor de mammografie de inname een korte tijd te onderbreken bij vrouwen met dense borsten
  • minder droge ogen
menopauze hormonen susbstitutietherapie images

Menopauze warmteopwellingen
Koninckx climen review 1997

Positieve herseneffecten

  • Meer energie - Mental tonic effect  hiervoor is een substitutietherapie nodig.
  • Meer levenskwaliteit : de meeste vrouwen voelen zich beter , alhoewel sommige vrouwen zich uitstekend voelen zonder substitutie.
  • Warmteopwellingen en nachtelijk zweten verdwijnen.
    • Bij de meeste vrouwen verdwijnen deze klachten spontaan maar de helft van de vrouwen heeft na 10 jaar nog veel last.
    • het effect is dosis afhankelijk : indien een ‘normale’ dosis wordt gegeven verdwijnen warmteopwellingen bij alle vrouwen.
  • Men slaapt beter en er is minder depressiviteit. Er is een piekverbuik is van psychofarmaca na de menopauze bij vrouwen die geen hormonen nemen.
  • Sexualiteit.Sexualiteit is beter volgens alle parameters als aantal betrekkingen, satisfactie en orgasmen.
  • Waarschijnlijk minder Alzheimer .
menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder Alzheimer risico

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder Alzheimer risico

Bij ratten, muizen en bij mensapen verbetert het geheugen;  oestrogenen hebben een neuroprotectief effect, en het aantal kontakten (synaptic density) tussen cellen en de transmissiesnelheid van de zenuwen neemt toe. Bij de mens neemt de bloedtoevoer naar de hersenen toe en verbetert de cognitieve functie; de gegevens variëren van een duidelijke verbetering van het verbaal geheugen tot geen effect ; van een duidelijke vermindering van Alzheimer (alle observationele studies) tot geen effect. Het probleem is dat sommigen uit negatieve studies het besluit trekken date er geen effect is, daar waar men zou moeten besluiten dat in die studie geen effect kon worden aangetoond (omdat de groep, of het instrument of de dosis misschien verkeerd was.)

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder rimpels

Voorkomen is beter dan genezenRecente studies tonen dat het positief herseneffect (brain plasticity) enkel op jonge leeftijd aanwezig is, en vermindert na 70 jaar (dit kan het verschil tussen de observationele studies en de WHI verklaren). Dit is zoals met veel aspekten in geneeskunde: alles wat verloren is, is niet altijd herstelbaar. Ook voor de gevolgen van een tekort aan oestrogenen blijkt dit waar te zijn. Dit is waarschijnlijk ook zo voor arteriosclerose, waar oestrogenen dit helpen voorkomen, maar geen effect hebben eens arteriosclerose aanwezig is.

Minder afbraak van het steunweefsel - collageen

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder spier en gewrichtspijn

  • De huid blijft dikker en er zijn minder rimpels. Men ziet er jonger uit.
  • Minder spier en gewrichtspijn.De meest frekwent aangetaste gewrichten zijn op de afbeelding hiernaast te zien.
menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder spier en gewrichtspijn

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder spier en gewrichtspijn

  • Geen Osteoporose. Onze botmassa is maximaal rond 35 jaar en vermindert traag nadien. Na de menopause zullen 30% van de vrouwen versneld botverlies vertonen. Dit heeft als gevolg dat boven de 70 jaar een vrouw op zes een pols bebroken heeft of een heup of een wervelindeuking heeft. Inname van oestrogenen voorkomt volledig dit botverlies, iets dat met geen enkel andere medicatie kan worden bekomen. Men kan de botmassa een beetje verhogen, maar de regel is : wat verloren is komt niet meer terug. Zelfs kleine doses hoeveelheden oestrogenen zijn voldoende om botverlies te voorkomen Voldoende calcium inname (800 mg /dag) en vitamine D zijn nuttig voor iedereen. Indien dit alleen genomen wordt zonder oestrogenen is het effect beperkt.Voor bestaande osteoprose echter, zijn oestrogenen misschien nuttig om verder verlies te voorkomen, maar zijn er andere medicamenten die effectiever zijn. Oestrogenen zijn daarom niet de eerste behandelingskeuze : opnieuw : voorkomen is beter dan genezen Er trabeculair en compact bot bestaat. Vooral trabeculair bot is gevoelig aan osteoporose ( zie foto van wervels)
    Eens de continuïteit van een trabekel verloren, is dit moeilijk te herstellen. Opnieuw, voorkomen is beter dan genezen Bot wordt continu omgebouwd : compact bot wordt aan de binnenkant afgevreten en bijgemaakt aan de buitenkant. Daarom worden vingers dikker met de leeftijd.
  • Minder bekkenbodemverzakkingen en urine-incontinentie

50% Minder cardiovasculaire accidenten.

Zo genomen onmiddellijk na de menopause. Dit effect verdwijnt zo 5 jaar geen HST genomen werd. Dit kan worden vergeleken met een plant die gedurende langere tijd geen water gekergen heeft : dit is niet meer recuperabel

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder cardiovasculaire accidenten

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder cardiovasculaire accidenten

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder cardiovasculaire accidenten

Dit is wsch de voornaamste reden tot vermindering van de mortaliteit, geschat op  300 vrouwen/100.000/jaar.

Deze epidemiologische studies hebben als voordeel dat alle vrouwen geincludeerd zijn, de ouderen en de jongere, de dikke en de magere. Het nadeel van observationele studies is dat er een inclusie vertekening zou kunnen zijn, namelijk dat de vrouwen die hormonen nemen van bij het begin gezonder waren en daarom minder risico lopen.

menopauze hormonen substitutietherapie images

Minder cardiovasculaire accidenten

Daarom werden gerandomiseerde klinische studies opgezet. De HERS studie wilde secundaire preventie aantonen dwz bij vrouwen die reeds een infarct gehad hadden. Het eerste jaar was er een kleine verhoging, nadien een progressieve daling. Besluit : niet erg duidelijk.  De WHI trial wilde primaire preventie aantonen. In deze grote studie was er geen preventie . Deze studie echter is niet representatief voor de bevolking gezien slechts 18.000 van de 180.000 gevraagde vrouwen hebben meegedaan, gezien de onderzochte group gemiddeld 68 jaar oud  was en geen hormonen genomen had en erg obees was. (voor een gedetailleerde bespreking zie WHI)

Het is duidelijk dat de groep vrouwen die hormonen nemen, magerder zijn en meer aan sport doen en minder infarcten hebben.

50% minder darmkankers

Dit werd bevestigd in alle studies.

50% minder baarmoederlichaamkankers

Dit wordt uitgelegd doordat veel vrouwen na de menopause nog voldoende oestrogeen maken om het slijmvlies te stimuleren maar niet genoeg voor een bloeding.

Nadelen hormonen in menopauze

Wat meer tromboses en galstenen

menopauze hormonen substitutietherapie images

Iets meer tromboses

Alle studies tonen een verdubbeling van de kans op trombose. Men moet dit risico niet overdrijven gezien de absolute kans erg laag blijft. Het risico van 2/10.000 verdubbelt naar 4/10.000 bij gebruik van hormonen na de menopauze , (en naar 6/10.000 bij gebruik van orale contraceptie.  Wel is dit een reden tot individualisering en voorzichtigheid bij risicopatiënten

Hormonen na menopauze en borstkanker

menopauze hormonen substitutietherapie images

Iets meer tromboses

Vanaf het begin van de jaren negentig was het duidelijk dat bij vrouwen die HRT namen meer borstkankers gevonden werden : een kansverhouding van 1.35 of 1 borstkanker meer / 1000 vrouwen /jaar.

  • Versnelde groei Oestrogenen versnellen de groei van borstkankers.
    • Hierdoor worden kankers vroeger ontdekt : gemiddeld 8 jaar vroeger
    • Deze kankers zijn echter minder kwaadaardig  en hebben een lagere mortaliteit. Dit hangt samen met het feit dat deze kankers meer oestrogeen receptor positief zijn.
    • door de snellere groei zullen er altijd wat meer kankers (OR=1.26) gevonden worden bij vrouwen die oestrogenen nemen
    • veel artsen met weinig ervaring interpreteren dit simplistisch als meer hormonen
  • Geen evidentie van inductie. 
    • Tot op vandaag is er geen evidentie dat oestrogenen het ontstaan van borstkanker verhogen.
    • Wel zullen door de versnelde groei altijd meer (1.25) borstkankers gevonden worden gedurende de eerste 10 jaar.

 Contra-indicaties hormonen na menopauze

Absolute contra-indicaties zijn dezelfde als de indicaties zijn om eierstokken weg te nemen bv sommige borstkankers.

Relatieve contra-indicaties die met de arts moeten besrpoken worden zijn het individueel risico van trombose of van cardiovasculaire accidenten. Ook aandoeningen als endometriose en een fibroom zijn relatieve contra-indicaties : het is duidelijk dat fibromen kunnen groeien onder hormoonbehandeling. Of dit een indicatie is voor een hysterectomie of om HST te stoppen zal individueel moeten worden besproken.

Share This