+32 16462796 pkoninckx@gmail.com

Beelden van endometriose en klassificatie

4 types met hun symptomen en ernst - de classificaties van endometriose zijn voorbijgestreefd

Beelden van de verschillende types endometriose

DefinitiesDe binnenkant van de baarmoeder is bekleed met het endometrium dat gedurende de cyclus opgroeit en bloedt tijdens de menses.
Endometriose en adenomyosis zijn bij definitie endometrium weefsel, met klierbuizen en stroma buiten de uterus of in het myometrium
Endometriose : endometriaal stroma en klierbuizen buiten de uterus
Adenomyose : endometriaal stroma en klierbuizen in het myometrium van de uterus

Microscopie van endometriose letsels


Diepe endometriose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
is zeer actief

Subtle endometriosis en diepe endometriose zijn morfologisch zeer actief . Zie links een beeld van diepe endometriose met klierbuizen in veel fibromusculair weefsel. Rechts actieve klierbuizen in diepe endometriose.
Typische endometriose hebben een uitgedoofd ‘burnth out’ aspect. Cystische ovariële endometriose bevat weinig endometrioseweefsel.

Klinische types van endometriose

Klinisch varieert endometriose van kleine oppervlakkige letsels tot grote chocoladekysten en tot invasieve endometriose.
Belangrijk is dat subtle eigenlijk geen ziekte is en dat typische, cystische, en diepe endometriose eindstadia zijn die niet evolueren naar zwaardere vormen.

Subtle endometriose : 1-3 mm oppervlakkige letsels

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Witte vesikel
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Polipoid letsel
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Polipoid

Men gelooft dat deze endometriose de vroege stadia zijn na inplanting: het zijn kleine letsels (1 tot 3 mm) die macroscopisch voorkomen als witte vesikels, rode vesikels, en flame-like endometriose.
Subtle endometriose kan wel ernstige diepe endometriose verbergen en gaat vaak gepaard met typische endometriose. In de voorbeelden worden subtle endometriose letsels getoond die een diep endometriose letsel verbergen.
Subtle endometriose zijn geen ziekte en komen voor bij 80% van de normale bevolking

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
witte vesikel
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
subtle endometriose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
red vesikel thv de tuba
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endosalpingiose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
red vesicle
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
pseudo cyst
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
atypische endometriose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
atypische endometriose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
atypische endometriose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
polipoid
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
red vesicle
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
pseudo cyste

Typische endometriose : 0.5-4 cm oppervlakkige letsels

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Typisch Vesicouterien
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Diafragma

Typische endometriose zijn zwarte letsels in een witte sclerotische zone, 1 tot 2 cm in diameter maar kunnen ook veel groter zijn. Deze endometriose komen ook voor op het diafragma.
Diepe endometriose komen vaak voor als typische endometriose terwijl zeer atypische vormen bestaan.

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images

Kystische ovariële endometriose

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
stripping van een cyste
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
is geen kanker
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images

Kystische ovariële endometriose zijn chocoladekysten van het ovarium, gewoonlijk 3-4 cm in diameter maar kunnen tot 15 cm groeien.
Deze cysten gaan gewoonlijk gepaard met adhesies met de bekkenwand en de andere organen.
Als therapy is stripping van de wand de voorkeurstechniek.
Medische therapie is nutteloos.

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
klein endometrioma
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
incisie
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
stripping
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
na toekleven
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
bilaterale cysten

Diepe endometriose : vaste weefseltumoren

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images

Endometriose komt voor als vaste weefseltumoren tot 5 - 6 cm diameter, gewoonlijk in de Douglas. Deze endometriose kunnen ook klein zijn en enkel met een klinisch onderzoek tijdens de menstruatie te ontdekken. Op het linkerbeeld is duidelijk te zien hoe kort deze endometriose bij de vagina en het rectum liggen en dus pijn bij betrekkingen en bij stoelgang kunnen geven .
Andere lokalisaties in het sigmoid zijn niet klinisch voelbaar en worden gemakkelijk gemist tijdens de laparoscopie tenzij de chirurg veel ervaring heeft. Andere lokalisaties zijn tussen blaas en baarmoeder met vaak blaasirritatie en pijn bij plassen.

Rectovaginale nodulus : Type I II III

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
onze reeks dieptes (PK 1991)
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Klinisch onderzoek
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
diepe
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
De darm verbergt de endo
De darm verbergt vaak de endoendometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
De darm verbergt de endo
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Diepe endometriose
Rectoscopie : nl
Rectoscopie : nl
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images Rectoscopie : zeldzame zichtbare endometriose
Rectoscopie endometriose

Diepe endometriose van de vesicouteriene plooi

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images diepe endometriose vesicouterien
diepe endo vesicouterien
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images diepe endometriose vesicouterien
diepe endo vesicouterien
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images Cystoscopie : endo zichtbaar
Cystoscopie : endo zichtbaar
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images bij excisie kan endometriose onverwacht groot zijn
bij excisie : onverwacht groot

Endometriose kan de ureter en de vagina infiltreren.

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
nodule re rond de ureter
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
hydronefrose na dissectie
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
endo vaginaal zichtbaar
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
idem na resectie

Endometriose van het sigmoid worden gemakkelijk gemist : enkel een kontrastlavement kan de graad van occlusie beoordelen

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Sigmoid nodulus lijkt klein
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
80% occlusie
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
50% occlusie
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
sigmoid nodule
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
artefact : adhesies

Ovarian remnant

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
lijkt initieel normaal

Het ovarian remnant syndroom is gelukkig zeldzaam. De literatuur is bijna blanco en ik heb er maar een tiental gezien gedurende de laatste 15 jaar. Diagnose en chirurgie zijn altijd erg moeilijk.
Men moet aan het ovarium remnant syndroom denken wanneer na hysterectomie erge chronische pijn optreedt en er bij echografie(of andere beeldvormingstechnieken) een multi-cystisch ovarium gezien wordt met verdenking van endometriose. Bij laparoscopie vindt men bijna altijd een frozen pelvis met ingekapseld ovarium met de ureter die er middendoor loopt (= moeilijke chirurgie).

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
dissectie
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
toont ureter
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
dwars door letsel
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
na resectie

Adenomyose

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Normale dikte Junctional zone
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
verdikte Junctional zone
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
focale andenomyosis
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Transmurale adenomyose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Transmurale adenomyose
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Echografie

Creëert veel verwarring
De definitie is eenvoudig : stroma en klierbuizen in het myometrium hetgeen een histologische diagnose is en dus pas na hysterectomy kan worden gesteld . Volgens men 1 of meerdere coupes maakt stijgt de prevalentie van 30 en70%.
De diagnose stellen met beeldvorming is veel moeilijker en hooguit een waarschijnlijkheidsdiagnose. Men onderscheidt 2 typen : junctional zone thickening (zie MRI foto’s re) en focale adenomyose. Het blijft een discussie tussen MRI en echografie. Mijn interpretatie is dat voor beide onderzoeken erg ervaren specialisten nodig zijn.
Men neemt aan dat het een oorzaak is van pijn en infertiliteit maar de evidentie is zwak.
Is vaak een alibi voor een hysterectomie bij chronische pijn

Peritoneale Pockets of Allen en Master syndrome

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Allen en Masters
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Allen en Masters
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Allen en Masters
endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images
Allen en Masters

Onduidelijke pathologie
Pockets in het peritoneum kunnen breed en diep zijn.
men denkt dat er een associatie met endometriose is. Excisie is de behandeling.

Haemorrhagic ascites

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images

Endometriose met haemorrhagische ascitis is zeldzaam. In de peritoneale holte vind men 6-10 liters en men gelooft dat dit een variante van het Meigs syndroom is


Wat is ernstige endometriose - welke classificaties ?

Ernstig heeft meerdere definities
Subtle en typische zijn klein en dus niet ernstig. Kystische kunnen grote cysten zijn met vergroeiingen en daarom volgens rAFS ernstig.
Ernstig= moeilijke chirurgieDiepe endometriose geeft het meeste pijn en is de meest moeilijke chirurgie dus zeer ernstig, (maar volgens de rAFS classificatie)
Ernstig= actieve endometriose.Microscopisch zijn subtle en diep zeer actief. Typische en Kystische are doorgaans inactief.

endometriose, laparoscopische chirurgie, pelvische pijn, images

Classificaties
de rAFS Classificatie is een chirurgische classificatie maar zonder subtle en diep. The rAFS is de meest gebruikte classificatie maar aan herziening toe. Het is een puntensysteem met diameter van endometriose en adhesies.Meer dan 3 cm in diameter.-klassen III en IV zijn cystische ovariële endometriose met vergroeiingen.
The Leuven - rAFS classificatie. voegde subtle en diep toe aan rAFS, en klasseert deze apart.

Share This